Anasayfa / KKTC / “Kıbrıslılar Türkçe’yi İngiliz Döneminde unuttu”

“Kıbrıslılar Türkçe’yi İngiliz Döneminde unuttu”

Cemal Yetiş’in ‘Kıbrıs Türklerinin Karşılaştığı En Büyük Tehlike’ isimli kitabı yakın zamanda yayımlandı.

Kitap, 144 sayfa, anı ve belgesel türünde. 28 başlık altında toplanan kitap, Kıbrıslı Türklerin adadaki varlığı; adanın Osmanlı devleti tarafından fethi; adanın İngilizlere kiralanması ve adada kronolojik sıraya göre yaşanan olaylar anlatılıyor. Kitapta halkının sosyal, kültürel, din kültürü yaşamı da ele alınıyor.

Cemal Yetiş, 2015’te “Ermenek’ten Kıbrıs’a Göç Eden Büyük Dedem ve Sonrasında Kıbrıslı Türkler”, 2016’da “Osmanlı Devleti’nin Son Yıllarına Damgasını Vuran Kıbrıslı Türkler+Kıbrıslı Anılar ve Hikâyeleri” ve 2017’de “1975’ten İtibaren Yazdığım Makalelerden Seçmeler” adlı kitaplarını yayımladı.

Bugüne kadar yazdığı eserlerinde Kıbrıs adasını, halkı ve toplumu derinden etkileyen olayları kaleme almaya çaba gösteren yazar, son kitabında da bu çizgi üzerinde durdu.

Kitap, Osmanlı’nın adayı fethi ve padişah fermanıyla Anadolu’dan insanların adaya yerleştirilmesiyle başlıyor Adanın İngilizlere kiralanmasıyla yaşanan ‘din, dil ve ırk’ ayrımı, o dönemde önemli bir olay olarak kayıtlara geçmişti. Cemal Yetiş, araştırmaları sonucu elde ettiği bilgileri kronolojik sırayla okuyucuya aktardı. Cemal Yetiş, EOKA teşkilatı kurulduğunda 9 yaşındaydı. Bombaların patlamasına ve insanların ölümüne o yaşlarda bir anlam veremese de ilerleyen yıllarda savaşın gerçek yüzüyle tanıştı.

Yetiş, “Ben ve benim yaşımdaki her Kıbrıslı Türk, bu olayların başından beri içindeydi. Bazen sevindik moral bulduk, bazen de çok üzüldük ve kendimizi çaresiz hissettik. Çocukluktan beri tarih dersine olan ilgim nedeniyle bu olayları da hep hafızama yazdım ve 1975 yılında, Amerika’nın Türkiye’ye uygulamaya başladığı askeri ambargo nedeniyle ilk makalemi yazdım. İlgi görmesi ve teşvikler üzerine ayda bir veya iki makale yazmaya devam ediyorum” dedi.

“Kıbrıslı Türklerin Karşılaştığı En Büyük Tehlike” isimli dördüncü kitabında yıllar boyunca edindiği bilgileri, gözlemlemlerini aktardığını söyleyen Yetiş, 1974 Barış Harekatı’ndan önce Kıbrıs Türk Yönetimi’nin çıkardığı bilgilendirici İngilizce kitaplardan, o zamanki Kıbrıs Türk Enformasyon Dairesi’ni çıkardığı haber bültenlerinden, ansiklopedilerden ve internetteki bilgi kaynaklarından faydalandı.

 

Yetiş, şöyle devam etti:

“Adaya gelenler önceleri boş köylere yerleştirildi. Daha sonra Rumların yaşadıkları köylerdeki boş evlerde iskan yapılmış ve böylece karma köyler ortaya çıkmıştır. İskan edilen boş ve karma köylerin eski isimleri aynen muhafaza edilmiş, yeni yapılan yerleşim yerlerine ise Türkçe isimler verilmiştir. Plansız şekilde boş evlere yerleştirilen Anadolu insanları, Rum ailelerle komşu oldu. Fakat ilerleyen zamanlarda güvenlik sorunu ve sıkıntılar ortaya çıktı”.

“Kıbrıs ebedi olarak bir Osmanlı toprağı kalacağı farz edilmişti” diyen Yetiş, araştırmalarında adaya hakim olan Osmanlı Devleti döneminde, 307 yıl boyunca hiçbir Türk’ün burnunun dahi kanamadığını ama 1878 yılında İngiltere’ye kiralanmasıyla sıkıntıların doğduğunu yazdı.

İngiliz dönemi, yeni sorunları da beraberinde getirdi. Cemal Yetiş, bu süreçten halkın nasıl etkilendiğini şu cümlelerle anlattı:

Böylelikle birçok Türk, Türkçe’yi unutmuş… Bu durumda birçok Türkü kasabalara veya büyük Türk köylerine göç etmeye zorladı.

Yetiş kitabında birçok gerçek hikâyeye ve makalelere de yer verdi. Yetiş, bugün hâlâ toplum üzerinde o yıllara ait izler kaldığını ve bir daha yaşanmaması adına tarihin bilinmesi adına yazmaya devam edeceğini söyledi.

İlginizi Çekebilir

“İlk kez bölünmedik”

Mehmet Harmancı dün gerçekleşen Belediye Başkanlığı seçimlerinde ikinci kez Lefkoşa Belediye Başkanı olmaya hak kazandı. …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir